Dies ist das Trankript des Auszugs aus dem Video „Mübadele 100 Yıllık Hasret“ über den Bevölkerungsaustausch, der im Vertrag von Lausanne vereinbart wurde:
Fahrettin Varol (Esrefpaşa Giritliler Derneği Başkan Yardımcısı)
- 1923, 30 Ocak´ta imzalanan Lozan Antlaşması, Mübadele Antlaşması ile buradaki Ortodoks Rumlar Girit´e gönderiliyor, ve adalara; oradaki Giritli Müslümanlar da, Osmanlılar da buraya gönderiliyor. Geldiklerinde çok acı çekmişler, Türkçe bilmiyorlar. Öyle bir şey ki, kadın, ocakta yemeği var; Yunan jandarması gidiyor, askeri: ´Hadi Türkiye´ye gidiyorsunuz!´ Kadın, ocağın altını söndürüyor ve yemeğini ocakta bırakıyor. Kapılarını kitliyorlar, bir daha gideceklermiş gibi, anahtarlarını ceplerine sokuyorlar, günlerce limanda bekliyorlar, Gülcemal vapurunu.
Hasan Çetinyol (Ailesi Girit Mübadili)
- Yani annemin babası gibi, çoğu, şeyini Girit´te bırakmış; geri döneceğim demiş, annemin babası, ben geri döneceğim demiş, satmamış, etmemiş, öyle bırakmış, gelmiş. Babamın babası bir kısmını vermiş, bir kısmını vermemiş, verememiş, daha doğrusu aceleye gelmiş. Çünkü, o gün Gülcemal vapuru gelecek diye demişler bugün gelecek gitmeyin bir tarafa falan filan. O da hayvanları otlatmaya getirirmiş babam, geri getirmiş. Gitmişler, üç beş gün mü ne, deniz kenarında Gülcemal vapurunu beklemişler.
Fahrettin Varol (Esrefpaşa Giritliler Derneği Başkan Yardımcısı)
- Soğukta ölenler oluyor, oraya çabucak defnediyorlar. Sonra Gülcemal´le Türkiye gelirlerken annesi ölüyor, eliyle annesini denize atıyor; çocuğu ölüyor, elin(y)le çocuğunu denize atıyor. Ve aileler parça parça, kimini Mersin´de kimini Tarsus´ta kimini Adana´ya gidiyor, kimi İzmir´e geliyor, kimisi Mudanya´ya gidiyor. Bütün aileler dağılmış. O zamanlar telefon yok, iletişim yok…
Quelle
„Mübadele 100 Yıllık Hasret“, Konak Belediyesi, in: YouTube, 2. Februar 2023, https://www.youtube.com/watch?v=LBBV1k5CMck, zuletzt geprüft am 16. Januar 2026.